HbA1c คืออะไร

HbA1c (ฮีโมโกลบินเอวันซี) คือการตรวจวัดปริมาณน้ำตาลกลูโคสที่จับกับฮีโมโกลบินในเม็ดเลือดแดง ซึ่งเป็นโปรตีนที่ทำหน้านี้ขนส่งออกซิเจนในกระแสเลือด¹

เนื่องจากเม็ดเลือดแดงมีอายุการใช้งานประมาณ 120 วัน ค่า HbA1c จึงสะท้อนการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดโดยรวมในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมาทำให้แพทย์สามารถใช้ค่า HbA1c ในการวินิจฉัย ติดตามผลการรักษาและวางแผนการดูแลผู้ป่วยเบาหวาน^1,2

HbA1c แตกต่างจากการตรวจน้ำตาลในเลือดแบบอื่นอย่างไร

การตรวจน้ำตาลในเลือดทั่วไป เช่น

• การตรวจน้ำตาลขณะอดอาหาร (Fasting Plasma Glucose: FPG)
• การตรวจน้ำตาลปลายนิ้ว

จะสะท้อนระดับน้ำตาลในเลือด เฉพาะช่วงเวลานั้น ซึ่งจะเปลี่ยนแปลงได้จากอาหารหรือกิจกรรมก่อนการตรวจ

ในขณะที่การตรวจ HbA1c จะสะท้อนพฤติกรรมการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดโดยรวมในช่วง 2-3 เดือนที่ผ่านมา จึงช่วยลดผลกระทบจากความผันผวนระยะสั้น และถูกใช้เป็นตัวชี้วัดหลักในการประเมิณการควบคุมโรคเบาหวาน²

เกณฑ์ประเมินระดับน้ำตาลในเลือดสะสม (HbA1c)³

• ≤5.6%: ไม่เป็นโรคเบาหวาน
• 5.7%-6.4%: ภาวะก่อนเบาหวาน (มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวาน)
• ≥6.5%: เข้าข่ายเป็นโรคเบาหวาน

โดยทั่วไป ผู้เป็นโรคเบาหวานมักตั้งเป้าหมายควบคุมระดับ HbA1c ให้อยู่ต่ำกว่า 7% อย่างไรก็ตาม เป้าหมายที่เหมาะสมอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับอายุ สุขภาพโดยรวม และโรคร่วม โดยแพทย์จะเป็นผู้ประเมิณและกำหนดเป้าหมายที่เหมาะสม⁴

แนวทางช่วยควบคุมระดับ HbA1c

การดูแลระดับน้ำตาลสะสมควรทำอย่างต่อเนื่องและรอบด้าน ได้แก่

• การเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสม
• การเลือดคาร์โบไฮเดรตที่ย่อยและดูดซึมช้า
• การปฏิบัติตามแผนการรักษาและคำแนะนำของแพทย์

การจัดการโภชนาการอย่างเหมาะสมอาจมีส่วนช่วยให้การควบคุมระดับ HbA1c เป็นไปได้ดียิ่งขึ้น⁵

ข้อควรทราบ

ข้อมูลนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้ความรู้ทั่วไปไม่สามารถใช้แทนคำแนะนำทางกางแพทย์

ร่วมกับการรับประทานอาหารหลักให้หลากหลายครบ 5 หมู่ ออกกำลังกายอย่างสม่าเสมอ และนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ

อาหารทางการแพทย์ต้องใช้ภายใต้คำแนะนำของแพทย์

เอกสารอ้างอิง

1. Sherwani SI, Khan HA, Ekhzaimy A, et al. Significance of HbA1c Test in Diagnosis and Prognosis of Diabetic Patients. Biomark Insights. 2016;11:95-104.
2. Bonora E, Tuomilehto J. The pros and cons of diagnosing diabetes with A1C. Diabetes Care. 2011;34 Suppl 2(Suppl 2):S184-S190.
3. แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน 2566. สมาคมต่อมไร้ท่อแห่งประเทศไทย. Updated August 2023. Accessed August 1, 2025. https://www.thaiendocrine.org/.
4. American Diabetes Association Professional Practice Committee. 13. Older Adults: Standards of Care in Diabetes-2025. Diabetes Care. 2025;48(1 Suppl 1):S266-S282.
5. Tey SL, Chee WSS, Deerochanawong C, et al. Diabetes-specific formula with standard of care improves glycemic control, body composition, and cardiometabolic risk factors in overweight and obese adults with type 2 diabetes: results from a randomized controlled trial. Front Nutr. 2024;11:1400580.

TH.2025.66003.GLU.1 (v1.0) ©2025 Abbott